Matthijs van Boxsel'in Aptallık Ansiklopedisi, Türkçeye de nefis bir çeviriyle aktarılmıştı (Ayrıntı Yayınları). O günden bu güne, Boxsel Hollandacada iki cilt daha yayımladı: İkinci cilt Hollanda ve Belçika'lı "özgür düşünür"lerin bir dökümüne (Delft aslında Delfi'dir, vb), kısa zaman önce çıkan üçüncü cilt ise bir yaşama sanatı olarak aptallığa adanmış. Kitaplarda başkasının aptallığına kıs kıs gülündüğünü düşünüp yanılmayın, aptallığı insan düşüncesinin temel itici gücü olarak ele alan, kutsayan, kabullenen kitaplar bunlar. Unutmayalım: Zeka, yapıt, beceri dediğimiz şeylerin çoğu deneme yanılmadır. Burada, yanıla yanıla sonunda bir "doğru"yu bulmayı esas önemli nokta olarak görüyoruz, olabilir, ama bir doğruya ulaşana kadar defalarca yanılmak gerektiğini, demek ki arayışın büyük kısmının yanılma olduğunu, kaldı ki durum buysa, yanılmanın doğruyu bulmanın zıttı değil, olmazsa olmaz bir parçası olduğunu hatırlamak gerekir. Sonra birisi gelir "daha doğru" bir doğru bulur, sizin doğrunuz aptallık sınıfına kaldırılır. Aptallık insanlık halidir.
Fotoğraf, Amsterdam'ın güzel kitapçılarından Martryium'un bugünlerdeki vitrini. "Dünyayı sarsan kitaplar" serisinden "kitap biyografileri" var: Eflatun'un Devlet'i, Thomas Payne'in Rights of Man'ı, Kur'an, Türlerin Kökeni, Das Kapital; diğer kitaplar: "Why Truth Matters", "Felsefi Onbir" (Hollandalı felsefeciler aktüalite üzerine düşünüyorlar), "Aydınlar Nerede?", "İbni Sina" (güncellenmiş basım), "ABD'nin Yahudileri", "Din ve Bilim" (iki cilt: Aristoteles'den Copernicus'a, Copernicus'dan Darwin'e). Aptallık Ansiklopedisi (
De Encylopedie van de Domheid) ise tam olması gereken yerde, bütün bunların
merkezinde duruyor.
İnsan, kendini masum sanan, kendini masum olarak algılayan hayvan. Her zaman, her durumda. İnsan aklının temel maluliyetlerinden biri bu; bu konuda ilgili ilginç bir
makale.
0 yorum:
Yorum Gönder